Nora Gosselink: ‘‘De meeste Nederlandse media dragen niet bij aan tolerantie’’

Vandaag precies 72 jaar geleden werd vernietigingskamp Auschwitz bevrijd. Volgens historicus Timothy Snyder is ‘nooit meer Auschwitz’ een utopie. De eenheid binnen de Europese Unie wankelt en dat kan leiden tot een nieuwe genocide, aldus Snyder. NIOD-stagiaire Nora Gosselink (20) acht een nieuwe genocide niet uitgesloten. ‘‘Steeds meer Nederlandse leeftijdsgenoten raken in de ban van Donald Trump. Dat vind ik een zorgelijke ontwikkeling.’’

Nora Gosselink studeert geschiedenis aan de Universiteit van Amsterdam. In het kader van haar stage was zij sterk betrokken bij de coördinatie van de activiteiten omtrent de Holocaust Memorial Day. Zij schreef een blog waarin ze zich afvraagt of huidige politieke en maatschappelijke ontwikkelingen vergeleken mogen worden met de tijd waarin Hitler aan de macht was. ‘‘Natuurlijk is het verleden uniek’’, zegt Nora, ‘‘maar historici zijn altijd zo overdreven genuanceerd. De alarmbellen moeten afgaan.’’

Nora doelt op de recente keuze van De Telegraaf om over vluchtelingen te berichten met termen als ‘kansloze asielplaag’ en ‘aso-asielzoekers’. Dit leidde tot grote verontwaardiging in Nederland. Rutger Bregman vergeleek de krantenkoppen met koppen uit de Tweede Wereldoorlog als ‘Jodenplaag in Amsterdam’. Daarop kreeg hij veel kritiek. ‘‘Het is makkelijk om te denken dat een select groepje in Nederland zich tegen asielzoekers keert, maar ik zie om me heen dat steeds meer leeftijdsgenoten, vooral jonge liberalen, zich uitspreken tegen de komst van asielzoekers. Zij omarmen Trump en zijn ideeën.’’

Denkt zij, net als Snyder, dat de westerse wereld afstevent op een genocide? Nora vindt het moeilijk om dat te voorspellen. ‘‘Waarschijnlijk gebeurt dat niet binnen een paar jaar, maar na enkele tientallen jaren zou dat best kunnen. Ik had van tevoren ook niet gedacht dat Trump zou winnen of dat de PVV zo groot zou worden. Ik zie om me heen dat jongeren anti-vluchtelingen en anti-islam zijn. Dat baart me zorgen.’’

Snyder vindt het belangrijk dat natiestaten blijven bestaan, omdat burgers het beste door de staat beschermd kunnen worden tegen genocide. Nora is hier niet zeker van. ‘‘Er is nu een tendens in de samenleving om trots te zijn op je natie en mensen identificeren zich op cultureel vlak met de staat waarin zij wonen. Als je bepaalt wie er bij de natiestaat hoort, sluit je automatisch mensen uit. Dat lijkt mij een gevaarlijke ontwikkeling.’’

Volgens Nora beïnvloeden de media de publieke opinie op het gebied van de vluchtelingenactualiteiten. ”In de vorige eeuw zag je dat de grote Nederlandse dagbladen nog een morele verantwoordelijkheid hadden. Nu proberen zij vooral artikelen te maken die goed verkopen en die zoveel mogelijk clicks opleveren.’’ Het Nederlandse omroepstelsel draagt volgens Nora nog een links-democratische boodschap uit. Veel programma’s hebben een morele lading, aldus Nora. ‘‘De Volkskrant en Vrij Nederland proberen tolerantie in hun artikelen door te laten klinken, maar het NRC Handelsblad is er meer op uit om bij een groot publiek te scoren.’’  


Nora Gosselink (1996) studeert geschiedenis en slavistiek aan de Universiteit van Amsterdam.  Als stagiaire bij het NIOD was zij betrokken bij de coördinatie van de activiteiten omtrent de Holocaust Memorial Day. In de aanloop naar deze dag schreef zij diverse blogs.