Honderden mensen hebben vrijdagavond geprotesteerd voor bedreigde Koerden in Syrië bij het Centraal Station en op de Dam. Die plekken waren aangewezen als veiligheidsrisicogebied vanwege verwachte spanningen. Die bleven grotendeels uit.
Rond zes uur ‘s avonds verzamelt een grote groep Koerdische Nederlanders zich op het Stationsplein. Bijna iedereen is stil en veel mensen houden een foto, protestbord of kaars vast. Veel foto’s geven dode, bebloede personen weer. Op de borden staan teksten als ‘De Koerden hebben de wereld beschermd tegen IS’ en ‘Stop de genocide op de Koerden’. Voor hen op de grond ligt het woord ‘Rojava’ in waxinelichtjes gespeld. Rojava is het Syrische deel van Koerdistan, een gebied dat ook delen van Turkije, Irak, Iran en Armenië beslaat en door Koerden als hun thuisland wordt beschouwd.
Organisator Vian Hamo (23) verspreidde de oproep voor de demonstratie via sociale media. Aanleiding daarvoor waren de gevechten tussen de Syrische regering en Koerdische militanten. De Syrische regering is er volgens Hamo momenteel op uit om de Koerden in het noorden van het land uit te moorden. Hamo is zelf Koerdisch en vreest voor haar familie die in Noord-Syrië woont.
Geweld tegen Koerden
De Koerden zijn een minderheidsgroep in onder andere Syrië en wonen vooral in het noorden van dat land. De Syrian Democratic Forces (SDF), een Koerdische strijdkracht, werkte daar sinds 2012 aan een enigszins autonome regio. Daarbij kreeg de SDF steun van de Amerikanen toen de Koerden rond 2015 meevochten met de Navo tegen IS, de Islamitische Staat.
In december 2024 kwam Ahmed al-Sharaa in Syrië aan de macht. Hij was voorheen lid van de terroristische organisatie Al Qaida. De afgelopen tijd verdreef het regeringsleger onder leiding van al-Sharaa op gewelddadige wijze de SDF in het Noorden. In de huidige situatie voelen Koerden zich in de steek gelaten door de VS en ook de EU, die momenteel de regering van al-Sharaa financieel steunt.
Veel angst
Jongeren die meelopen maken zich veel zorgen. ‘Ze willen onze mensen doodmaken,’ vertelt de Koerdische Mohammad Salim (20). Nachtenlang ligt hij al wakker, omdat hij zich zorgen maakt om zijn vader, moeder, broertje en zusje die in Noord-Syrië wonen. Hij hoorde van zijn familie dat ze in de nachten zelf hun wijken bewaken.
‘Ik ga mijn diploma zo niet halen,’ vertelt Milav Haji (21). Ze heeft al twee weken niet kunnen studeren, omdat ze de hele tijd aan de moorden denkt die ze op sociale media langs ziet komen. Haar Koerdische familie woont ook op de plek van het geweld. ‘De VS en Europa dragen de verantwoordelijkheid hiervoor,’ stelt ze.
Haren afscheren en vlechten
Tegen zeven uur komen de inmiddels honderden Koerden in een stoet aan op de Dam. Daar schreeuwen ze ‘Vrij vrij Koerdistan!’ en roepen ze dat de leiders van Syrië en Turkije terroristen zijn.
Verschillende mannen scheren hun haren af voor de cameraploeg van de NOS. Dat doen ze uit protest, omdat een militair van het Syrische regeringsleger een afgeknipte pluk haar vasthield in een video met de boodschap ‘Dit is het haar van jullie vrouwen; we gaan jullie doodmaken’. Het haar was van een vermoorde Koerdische vrouw, een SDF-soldate. Naast de kaalgeschoren mannen staan zo’n tien vrouwen op een rij elkaars haren te vlechten, ook uit protest tegen de video van de Syrische militair.
Spanningen
Twee uur voor de demonstratie wees burgemeester Halsema het Centraal Station en de Dam aan als veiligheidsrisicogebied. Dat deed ze vanwege verwachte spanningen en een mogelijke tegendemonstratie. De politie had signalen dat groepen het protest wilden verstoren.
Bij Centraal en op de Dam stonden veel politiebusjes en ook twee ambulances uit voorzorg. Ook de Mobiele Eenheid was opgeroepen. Er kwam geen tegendemonstratie en spanningen bleven grotendeels uit. Tegen het einde was er slechts een klein opstootje bij de ingang van het Centraal Station.
Een kleine groep Koerdische jongeren werd lastiggevallen door andere jongeren die geen Koerdische vlaggen droegen. Een Koerdische jongere werd aangeraakt. Daarop trokken vier politieagenten hun wapenstok en joegen de andere jongeren weg.
Andere demonstraties
De afgelopen dagen waren er in verschillende steden demonstraties vanwege het conflict in Syrië. Zo werd er afgelopen dinsdag geprotesteerd bij de Tweede Kamer in Den Haag. Bij een pro-Koerdische demonstratie in Antwerpen ging het afgelopen donderdag mis. Daar stak een vooralsnog onbekende groep op mensen in. Zes mensen raakten gewond, waarvan twee ernstig. Ze zijn inmiddels allemaal buiten levensgevaar.