Bewonerscollectief Osdorp De Punt lanceerde een petitie tegen de komst van een nieuwe zorginstelling naar hun wijk. Gesprekken met zorgorganisatie Cordaan stelden gerust, maar bewoners blijven bezorgd over de hoge concentratie van kwetsbare groepen in hun wijk.
In buurtkamer De Waterlelie in de Osdorpse buurt De Punt is de wekelijkse bewonersmaaltijd op handen. De buurtgenoten eten straks rookworst, doet de geur in de ruimte vermoeden. Buurtbewoner Maikel van Leeuwen is er zoals meestal bij. Het is belangrijk voor een buurt als deze om samen te komen en zich te organiseren, vindt hij. ‘Er wonen hier veel ouderen en eenzamen, en veel mensen zijn hun vertrouwen in de politiek kwijt.’ Met buurtgenoten richtte hij daarom twee jaar geleden het Bewonerscollectief Osdorp De Punt op, dat bijeenkomsten organiseert en inspreekt in de stadsdeelcommissie.
Toen het collectief in december hoorde van plannen voor een nieuwe locatie van zorgorganisatie Cordaan in De Punt, voelden zij zich overvallen. De buurt telt al disproportioneel veel zorginstellingen, vinden de bewoners. Het collectief meent dat vooral op het Dijkgraafplein cliënten van perMens en HvO-Querido, zorginstellingen voor daklozen met ggz- of verslavingsproblematiek, overlast veroorzaken. Nog een instelling erbij, opnieuw om de hoek van het plein? Van Leeuwen moest er niet aan denken, en lanceerde direct een petitie tegen de komst van Cordaan.
Brandbrief
Over de overlast op het Dijkgraafplein, het centrale plein van De Punt, schetst een recente brandbrief van omwonenden een alarmerend beeld: ernstige vervuiling en vernieling, openbaar dronkenschap en drugsgebruik, en daklozen en verslaafden die portieken binnensluipen om te overnachten. In totaal werden er in 2025 bij de gemeente bijna drieduizend meldingen gemaakt van overlast rond het Dijkgraafplein, zo meldt Het Parool. Daarmee staat de Dijkgraafpleinbuurt op de zevende plek van alle 518 Amsterdamse buurten wat betreft aantal overlastmeldingen.
Zowel het Bewonerscollectief Osdorp De Punt als de opstellers van de brandbrief brengen die overlast direct in verband met de aanwezige zorginstellingen. Overlastgevers zouden deels cliënten van perMens en HvO-Querido zijn. Zij zouden weer dealers en andere verslaafden aantrekken. perMens laat aan NAP Nieuws weten het overlastprobleem op het Dijkgraafplein te herkennen. Volgens de stichting wordt dit echter grotendeels veroorzaakt door ‘jongeren en personen die geen ondersteuning krijgen of elders verblijven’. HvO-Querido was niet tijdig beschikbaar voor een reactie, maar liet aan Het Parool weten dat de overlast vooral wordt veroorzaakt door personen die niet bij hen in zorg zijn.
Geruststelling
In gesprek met Cordaan vond het Bewonerscollectief wat geruststelling. Op informatiebijeenkomsten bleek: de beoogde doelgroep voor de nieuwe locatie zijn volwassenen met een verstandelijke beperking die zelden zelfstandig naar buiten gaan. Niet een groep om overlast van te verwachten dus. Bewoners spraken er ook met ouders uit de wijk die hopen op een woonplek voor hun verstandelijk beperkte kind.
‘We hebben de petitie wat afgezwakt,’ aldus Van Leeuwen. De bewoners van Cordaan zijn welkom in de buurt, concludeert het Bewonerscollectief nu. Wel willen ze garanties dat de doelgroep hetzelfde blijft en eisen ze dat ze voortaan vroeg worden betrokken.
Danillo Janssen, die in de stadsdeelcommissie Nieuw-West namens D66 aandacht vraagt voor het Dijkgraafplein, was ook aanwezig bij de informatiebijeenkomsten. Hij zag bij Cordaan een gebrek aan kennis over de buurt. ‘Bijna niemand had een rondje gemaakt over het Dijkgraafplein. Er worden plannen gemaakt achter een bureau, zonder besef van de buurt waarin men terechtkomt.’
Nimby’s
Aan een tafeltje in De Waterlelie neemt Tineke Brandstra-Westrus, ook lid van het Bewonerscollectief, van iedereen die mee wil eten twee euro in ontvangst en stopt deze in een diepvrieszakje. ‘Mag Serge* wijn?’, komt een vrijwilliger bij haar checken, verwijzend naar een bewoner van zorginstelling Philadelphia die mee-eet. Andere Philadelphia-cliënten helpen in de keuken. Dat gaat uitstekend, zegt Brandstra-Westrus. ‘Als ze me straks vragen om te koken voor de mensen van Cordaan, doe ik dat natuurlijk.’
‘Deze mensen zijn geen nimby’s [not in my backyard, red.],’ wil Van Leeuwen nog maar even helder zeggen. De draagkracht is hier simpelweg beperkt. Bewoners geven hun wijk al het laagste buurttevredenheidscijfer van alle wijken in Amsterdam, de verhuiswens is groot. ‘Met elk individueel probleem kan je leven. Maar bij elkaar is het een gordiaanse knoop: de enige manier om hem te ontvlechten is hem doorhakken.’
*De naam van Serge is gepseudonimiseerd om zijn privacy te beschermen.