Actrice Tilda Swinton ziet het maakproces van een kunstwerk als een boom. De relatie tussen haar en de regisseur is de stam: het voortdurende, ongoing deel. Uit die stam groeien gesprekken, in de vorm van takken. Uit die gesprekken komen de projecten voort: de films, kunstwerken, performances. ‘En zij zijn slechts de bladeren. Ze zijn in zekere zin vervangbaar, ze komen en gaan.’
In Tilda Swinton – Ongoing geeft Swinton een inkijkje in een aantal relaties die vormend zijn geweest voor haar als kunstenaar. De werken lopen uiteen van een portret van haar oog en korte films tot een replica van het appartement waar ze als beginnend kunstenaar woonde. Allemaal zijn ze ontstaan uit samenwerkingen met andere kunstenaars. Want die relaties vormen de kern van het kunstenaarschap van Swinton.
De bezoeker moet niet denken dat het hier gaat om een ‘retrospectief’, ‘maar een moment van samenkomst, van viering – als een daad van vertrouwen in de toekomst.’ Alsof Swinton, op haar 64ste, heel graag wil benadrukken dat ze nog lang niet klaar is met haar werk. En dat terwijl ze al veertig jaar aan werk op haar naam heeft staan.
Vooral het nagebouwde appartement, gemaakt door filmregisseur en jeugdvriendin Joanna Hogg, trekt de aandacht. Als bezoeker word je bijna het huis ingetrokken van nieuwsgierigheid. Niet alleen de muren en vloeren zijn nagemaakt, maar ook de geluiden en voetstappen die Swinton daar destijds hoorde. Achter de deuren, die op een kiertje staan, horen we Swinton daarnaast verschillende verhalen vertellen over dit huis. Een mooie manier om de omgeving te laten samenkomen met de herinneringen eraan.
De korte film van regisseur Luca Guadagnino, bekend van de films Challengers en Call Me By Your Name, blijft daarentegen wat op de vlakte: we zien eerst Swintons trui, waarna ze een heuvel oprent. En dat was het dan. Ook de wandteksten bij de werken zijn nogal droog. De audiotour is gelukkig een stuk toegankelijker.
Tilda Swinton – Ongoing biedt een originele blik op Swintons kunstenaarschap. Door de nadruk op relaties en samenwerkingen ontstaat er meer dan een droge opsomming van eerdere werken. Swinton laat zien dat haar werken een bijkomend resultaat zijn van een voortdurend gesprek. Met de audiotour staat de tentoonstelling als een boom, met een stevige stam.
Tilda Swinton – Ongoing is tot 8 februari te zien in het Eye Filmmuseum.