Toen de temperaturen vorige week flink daalden, veranderde kerk Hoop voor Noord tijdelijk in een slaapplek voor daklozen. Pastor Theodor Meedendorp (49) aarzelde geen seconde toen het Leger des Heils hem belde. “Je wordt geconfronteerd met een falend woonbeleid.“
De kerk in Amsterdam Noord was vier nachten open, verspreid over twee perioden. In samenwerking met het Leger des Heils boden vrijwilligers uit de kerkelijke gemeenschap onderdak, warmte, een veldbedje en ontbijt. Overdag maakte de opvang soms weer plaats voor het gewone kerkelijke leven.
Hoe gebruikelijk is het dat een kerk dit doet?
“Sommige kerken zijn overdag wel open voor daklozen, maar een slaapplek is uitzonderlijk. Ik merk dat veel mensen lovend reageren en zeggen dat elke kerk dit zou moeten doen. Maar voor mij is het vanuit Bijbelse principes vanzelfsprekend om dit te doen.”
Bouw je een band op met de mensen die bij jullie sliepen?
“Ja, en dat is leuk. De laatste nacht sliepen er nog ongeveer vijftien mensen bij ons. En dat waren allemaal mensen die er al een keer eerder waren geweest. Zij kwamen terug omdat ze deze plek fijn vonden. Daar bouw je wel iets mee op.”
Kun je een voorbeeld geven?
“Er was iemand met een Iraanse achtergrond die ook iets had met het christelijke geloof. Die had al eens van iemand anders gehoord over onze kerk. Hij realiseerde zich zondagochtend, na de nacht die hij in de kerk had doorgebracht, ineens dat dit de kerk was waar hij ooit al over gehoord had. En is toen meteen gebleven om een samenkomst bij te wonen.”
“Iemand anders vroeg woensdag of hij zijn bagage even mocht stallen. Dan zou hij het zondag ophalen. Die persoon heeft die zondag meteen de dienst bijgewoond.”
Moesten er diensten wijken voor de opvang?
“Het was even een puzzel voor de zondag. Normaal hebben we dan om 10.00 uur en 12.00 uur onze kerkdiensten. Dat hebben we allebei met één uur uitgesteld. Daardoor konden we zorgen dat de zaal om 9.00 uur leeg was en hadden we tijd om de vloer schoon te maken. Het leuke was dat een aantal daklozen ook bleef hangen voor de dienst. Die verwelkomen we natuurlijk graag.”
De daklozen moesten er om 10.00 uur uit, waarom was dat?
“We hadden het er ook over met het Leger des Heils dat het een beetje gek voelt om ze om 10.00 uur de deur uit te zetten. Maar toen kregen we terug dat dat echt niet erg is. Mensen hebben vaak hun eigen plannen, en dat bleek ook wel. En het is ook wel gezond en goed voor mensen om er even op uit te gaan. Het is namelijk niet goed om de hele dag binnen te zitten.”
Hebben jullie last gehad van ongeregeldheden in de opvang?
“Niet echt problemen. In de nacht van zondag op maandag hadden we wel iemand die behoorlijk dronken binnenkwam. Die is midden in de nacht toch weer weggegaan. Hij werd wakker en wilde per se weg en is uit eigen beweging de straat op gegaan. Dat gebeurde ook: mensen die binnenkwamen die eigenlijk niet helemaal op deze locatie passen.”
Vind je dat Nederland momenteel genoeg doet met betrekking tot daklozenopvang?
“We hadden veel verschillende mensen over de vloer. Mensen die lange tijd dakloos zijn, maar ook iemand die sinds december door een scheiding ineens op straat kwam te staan vanwege het woningtekort.”
“Of een Syriër wiens dochter niet naar Nederland kan komen omdat hij geen huis heeft. Je wordt ineens geconfronteerd met een falend woonbeleid. Iets wat al heel lang speelt, het aantal daklozen stijgt.”
Wat vind je daarin het lastigst om te zien?
“Dat de winteropvang weer werd afgeschaald omdat de temperaturen boven nul kwamen. Natuurlijk is er een categorie die zelfs met de ergste temperaturen niet naar binnen wil. Maar het regent ook, daar kun je je bijna niet tegen kleden.
En het is ook een beetje ons kapitalistische systeem: er wordt opgeschaald naar sporthallen en een kerk, terwijl allerlei commerciële panden leegstaan. Dat vind ik een spiegel voor ons als samenleving.”