Coalitiepartijen D66, PvdA en GroenLinks botsten over het onderwerp woningbouw tijdens het eerste debat richting de gemeenteraadsverkiezingen. Dat debat werd zaterdagavond 31 januari uitgezonden op zender AT5.
Twaalf lijsttrekkers van Amsterdamse politieke partijen debatteerden zaterdagavond 31 januari voor het eerst met elkaar in aanloop naar de gemeenteraadsverkiezingen van 18 maart. Het debat werd zaterdag uitgezonden door AT5, maar al op donderdag 29 januari opgenomen in de Openbare Bibliotheek Amsterdam, locatie Oosterdok. Afgezien van De Vonk en de Partij voor Morgen waren alle partijen uit de huidige raad aanwezig. Ook BIJ1-lijsttrekker Tofik Dibi deed mee.
Spannend werd het hoofdzakelijk tijdens het debat over wonen – gezien de aanhoudende woningnood één van de belangrijkste thema’s deze verkiezingen. Daar zaten Zita Pels (GL) en Sofyan Mbarki (PvdA) tegenover Melanie van der Horst (D66), Daan Wijnants (VVD) en Sheher Khan (DENK).
Doorbouwen
D66-lijsttrekker Van der Horst wil ‘volop doorbouwen’, zei ze. Zowel sociale woningen als koopwoningen. Daarmee wil de partij ‘het beste van twee werelden’ bieden. ‘De linkerpartijen willen minder bouwen, maar meer betaalbaar. VVD wil de woningbouw lekker aan de markt overlaten’, aldus Van der Horst.
Dat kon op kritiek rekenen van VVD’er Wijnants. Volgens de VVD moet wel degelijk een keuze worden gemaakt tussen de twee soorten bouw. Een keuze die, als het aan Wijnants ligt, moet vallen op de bouw van koopwoningen. ‘Je zegt: van alles maar een beetje erbij. D66 rommelt in de marge.’ De coalitie van D66, GroenLinks en PvdA zou de afgelopen jaren onvoldoende geleverd hebben, stelde Wijnants.
Maar D66 moest de afgelopen jaren compromissen sluiten met coalitiepartners GroenLinks en PvdA, benadrukte Van der Horst. Daarop reageerde PvdA-lijsttrekker Mbarki: ‘D66 mocht de woningbouwwethouder leveren, dus ik weet niet of het aan ons ligt. U had de sleutels in handen en het is niet gelukt.’
Aanval
De opmerking viel niet goed bij Van der Horst. ‘Dit is wel heel frappant, deze aanval.’ Volgens haar zorgden juist de andere coalitiepartijen ervoor dat er weinig is gebouwd de afgelopen jaren. ‘40-40-20 [de procentuele verdeling van sociale huur, middenwoningen en vrije sector, red.] zorgt ervoor dat projecten niet gebouwd worden.’ Partijen moeten volgens haar uit de ‘ideologische loopgraven’, voorbij de focus op type woningen, naar een focus op de hoeveelheid woningen. ‘Als we zo vasthouden aan percentages gaan die woningen er niet komen.’
‘Het gaat dus niet over ideologische loopgraven’, bracht GroenLinks-leider Pels daartegenin. De focus moet volgens haar juist liggen op de doelgroep waarvoor gebouwd wordt door vooral betaalbare woningen te bouwen. De omstandigheden op de Amsterdamse huurmarkt laten namelijk geregeld aan de wensen over. ‘Deze mensen zitten in de schimmel, ze zitten met borg die ze niet terugkrijgen en met een huisjesmelker die niks wil.’
De confrontatie tussen de coalitiepartijen is tekenend. Een belangrijke vraag richting de verkiezingen is namelijk of D66 zal meeliften op het succes van de landelijke fractie bij de Tweede Kamerverkiezingen. De partij is momenteel de derde grootste in de Amsterdamse raad met zeven zetels, achter GroenLinks (acht zetels) en PvdA (negen zetels). Geen groot verschil, en aangezien PvdA en GroenLinks als twee aparte partijen de verkiezingen ingaan voor ze daarna samengaan, bestaat de kans dat D66 de grootste wordt en het voortouw mag nemen in de formatie van een nieuwe coalitie.
Wethouders
Naast wonen werd tijdens het openingsdebat ook gesproken over economie, toerisme en mobiliteit. Bij die debatten zat telkens één van de drie huidige coalitiepartijen met hun lijsttrekkers – tevens wethouders – aan tafel, samen met drie andere lijsttrekkers. De strategie van de oppositiepartijen leek hierbij vooral het aanpakken van de wethouders. ‘Als je je kind brengt naar de voetbalvereniging, zit je vast in de D66-file’, zei Sheher Khan bijvoorbeeld tijdens het debat over mobiliteit, verwijzend naar het beleid van verkeerswethouder Melanie van der Horst (D66).