Koning Willem-Alexander heeft dinsdagmiddag in het Paleis op de Dam de Koninklijke Prijs voor Vrije Schilderkunst uitgereikt aan Gideon van Gameren, Lorian Gwynn en Dion Rosina. De jury prijst de jonge winnaars voor hun picturale kracht, gelaagdheid en eigenheid.
In zijn toespraak op dinsdagmiddag sprak koning Willem-Alexander zijn trots uit over de lange traditie van de koninklijke prijs, ‘die ons ook in 2026 samenbrengt rond het werk van een nieuwe generatie kunstenaars.’
De koninklijke aanmoedigingsprijs voor jonge kunstenaars wordt al sinds 1871 uitgereikt en is daarmee één van de oudste kunstprijzen van Nederland. Eerder wonnen toonaangevende schilders als Jan Toorop (1887), Jan Sluijters (1904), Jan Dibbets (1964) en Raquel van Haver (2018).
Diverse selectie
Dit jaar stuurden 334 kunstenaars werk in. Daaruit selecteerde een zevenkoppige jury, onder leiding van Mirjam Westen, vijftien genomineerden. In het juryrapport spreken ze van een zeer diverse selectie, waarin desalniettemin een grote gemene deler naar voren komt: ‘het merendeel van de inzenders maakt werk dat is gevoed door de innerlijke belevingswereld of werk dat zich verhoudt tot de nabijheid van de eigen leefwereld.’
Uit de vijftien genomineerden werden de drie winnaars gekozen. Zij ontvangen een bedrag van 9000 euro per winnaar. Hun werk, net als dat van de andere genomineerden, is tot 29 maart 2026 te zien in het Koninklijk Paleis op de Dam in Amsterdam.
Gideon van Gameren
De werken van Gideon van Gameren worden gekenmerkt door momentum. Zijn inspiratie haalt de kunstenaar uit de werkplaats van zijn ouders. De taferelen die hij daar ziet, terwijl zijn broer en zijn vader aan campers sleutelen, neemt hij als uitgangspunt om de relatie tussen huiselijkheid en arbeid en zijn eigen verhouding tot zijn familie te onderzoeken.
De jury prijst de ‘dynamiek en picturale kracht’ in de schilderijen van Van Gameren. ‘De energieke, kleurrijke composities waarin hij scènes dichtbij huis afbeeldt zijn weloverwogen opgebouwd’, schrijven ze in het juryrapport.
Lorian Gwynn
Met haar vierentwintig jaar is Lorian Gwynn de jongste van de winnaars. Toch prijst de jury haar vooral voor een eigenheid die ‘in deze vroege fase van haar kunstenaarschap al onderscheidend is.’
Op haar groepsportretten beeldt Gwynn scènes en mensen uit die dicht bij haar staan. ‘Juist met wat nu allemaal speelt in de wereld, wilde ik erbij stilstaan dat ik deze vrijheid heb, deze mensen om me heen kan hebben. Dat is niet voor iedereen vanzelfsprekend’, vertelt ze erover in een interview met Yasmijn Jarram.
Dion Rosina
Dion Rosina deed al drie keer eerder mee aan de tentoonstelling voor genomineerden en wint de stimuleringsprijs voor jonge kunstenaars nu, op zijn vierendertigste, op de valreep. Volgens de jury heeft hij zich de afgelopen jaren vooral onderscheiden met ingetogen schilderijen waarin hij fragmenten uit bestaande beelden samenvoegt tot een nieuw geheel, een techniek die hij ‘sampling’ noemt.
De jury prijst Rosina voor de manier waarop hij historische verhalen en personages onder de aandacht brengt. ‘Door ze in een andere, hedendaagse, en schilderkunstige context te plaatsen biedt zijn werk ruimte voor een complexe gelaagdheid en voor nieuwe perspectieven’, schrijven ze.
